Instemmingsrecht bij de invoering van elektronische tijdregistratie – Motivering van het BAG
Het Bundesarbeitsgericht (BAG) heeft in zijn uitspraak van 13 maart 2024 (Az.: 1 ABR 20/24) de medezeggenschapsrechtelijke kaders voor de invoering van een elektronisch systeem voor werktijdregistratie verduidelijkt. De publicatie van de motivering schept duidelijkheid over de rol van ondernemingsraadorganen in deze context.
Uitgangspunt van de procedure
In deze procedure stond de vraag centraal in hoeverre een ondernemingsraad een initiatiefrecht toekomt wanneer een werkgever tot dan toe geen technische voorziening voor systematische tijdregistratie heeft ingevoerd. De ondernemingsraad eiste de invoering van een elektronisch systeem en beriep zich daarbij op het instemmingsrecht volgens § 87 lid 1 nr. 6 BetrVG. Het oordeel van het BAG werd gegeven in het kader van een procedure voor de geschillencommissie.
Uitsluiting van het initiatiefrecht van de ondernemingsraad
Inhoudelijke afbakening volgens § 87 BetrVG
Het BAG stelde vast dat het instemmingsrecht volgens § 87 lid 1 nr. 6 BetrVG uitsluitend geldt voor de aard en inrichting van een reeds besloten systeem voor tijdregistratie. Een initiatiefrecht met betrekking tot de eerste invoering van een dergelijk systeem bestaat echter niet, zolang de werkgever formeel niet tot invoering verplicht is. De rechtbank wees de mogelijkheid af om de werkgever via de geschillencommissie te kunnen verplichten tot de eerste invoering van een elektronisch werktijdregistratiesysteem.
Relevantie van de uitspraak
Bovendien verwijst het BAG naar de recente rechtspraak omtrent de Arbeitszeitgesetz, waaruit volgt dat werkgevers in principe verplicht zijn een systeem in te voeren waarmee het begin en einde van de dagelijkse werktijd van werknemers wordt geregistreerd. Deze verplichting vloeit echter direct voort uit het arbeidsbeschermingsrecht en is geen onderwerp geweest van het instemmingsrechtelijke geschilbesluit.
Gevolgen voor de praktijk
Concretisering van het instemmingsrecht
Het hof oordeelde dat de ondernemingsraad een instemmingsrecht behoudt met betrekking tot het ‘hoe’ van de invoering en inrichting van het tijdregistratiesysteem, maar niet over het ‘of’. De betekenis van § 87 lid 1 nr. 6 BetrVG richt zich dus op technische en organisatorische aspecten van reeds bestaande systemen, en niet op de beslissing over de principiële invoering zelf.
Afbakening ten opzichte van de wettelijke verplichting
Het BAG maakt verder onderscheid tussen ondernemingsraadinstemming en de wettelijke plicht tot werktijdregistratie. Zodra de werkgever verplicht is om tijdregistratie in te voeren – bijvoorbeeld op grond van wettelijke voorschriften – vervalt diens beslissingsruimte in zoverre, en heeft de ondernemingsraad alleen instemmingsrecht ten aanzien van de inrichting van het betreffende systeem.
Conclusie en juridische context
De uitspraak van het Bundesarbeitsgericht onderstreept de scheiding tussen wettelijke plichten van de werkgever en de collectieve vormgevingsrechten van de ondernemingsraad. Het initiatiefrecht van de ondernemingsraad blijft beperkt tot de kenmerken van de inrichting van een tijdregistratiesysteem. De motivering van het BAG is op de website van het hof te raadplegen (Bron: https://www.bundesarbeitsgericht.de/entscheidung/1-abr-20-24/).
Bedrijven, ondernemingsraden en investeerders worden daarmee aangespoord om de actuele rechtspraak zorgvuldig te betrekken bij de organisatie van tijdregistratie binnen het bedrijf. Bij vragen over de speelruimte van ondernemingsraden of over actuele verplichtingen inzake werktijdregistratie ondersteunt het adviseursteam van MTR Legal u graag. Meer informatie en contactmogelijkheden vindt u bij Juridisch advies arbeidsrecht.
