Oberlandesgericht Düsseldorf (OLG Düsseldorf, Wyższy Sąd Krajowy w Düsseldorfie) potwierdził odmowę wszczęcia szczególnego postępowania w sprawie nadużycia przeciwko operatorowi sieci (OLG Düsseldorf, postanowienie z 4 listopada 2026 r. – VI-5 Kart 4/26 [V] (sygnatura akt)). Zgodnie z orzeczeniem 5. senatu ds. kartelowych Bundesnetzagentur (Federalna Agencja ds. Sieci) mogła odstąpić od wszczęcia takiego postępowania w związku ze zmianą sposobu przydzielania przepustowości przyłączeniowej z zasady kolejności zgłoszeń na procedurę proporcjonalnego podziału.
Zmiana sposobu przydzielania ograniczonej przepustowości przyłączeniowej
Pierwotny podział według kolejności zgłoszeń
Operator sieci będący uczestnikiem postępowania przydzielał początkowo dostępną przepustowość przyłączeniową zgodnie z zasadą „first come, first served”. Co do zasady decydująca była zatem kolejność składania wniosków.
Skarżąca, spółka prowadząca działalność w zakresie realizacji inwestycji nieruchomościowych, od 2022 r. wielokrotnie składała wnioski o przydzielenie przepustowości przyłączeniowej na potrzeby eksploatacji centrum danych. Kilkakrotnie rozszerzała przy tym zakres swojego żądania. Ostatni wniosek, złożony w grudniu 2023 r., dotyczył wolumenu odpowiadającego około dziesięciu procentom rocznego obciążenia szczytowego miasta takiego jak Berlin.
W czerwcu 2024 r. operator sieci potwierdził kompletność przedłożonej dokumentacji. W tym czasie zapotrzebowanie na przyłączenia do sieci znacznie wzrosło i łącznie wyraźnie przekraczało przepustowość dostępną w sieci dystrybucyjnej i przesyłowej.
Wprowadzenie procedury proporcjonalnego podziału z mocą wsteczną
W lipcu 2024 r. operator sieci zmienił warunki przyłączania do sieci ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Nowo wprowadzona procedura proporcjonalnego podziału obejmuje wszystkie wnioski, które na ten dzień nie zostały jeszcze złożone w kompletnej formie.
Zgodnie ze zmienionymi warunkami dostępna przepustowość przyłączeniowa jest raz w roku, w określonym dniu referencyjnym, rozdzielana równomiernie pomiędzy wnioskodawców spełniających kryteria przyłączenia do sieci. Uwzględniane są wnioski dotyczące mocy przekraczającej 3,5 MVA.
Bundesnetzagentur odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie nadużycia
Skarżąca uznała zmianę procedury za nadużycie. Zwróciła się do Bundesnetzagentur o wszczęcie szczególnego postępowania w sprawie nadużycia przeciwko operatorowi sieci. Dążyła w ten sposób do tego, aby jej wniosek o przyłączenie był nadal rozpatrywany zgodnie z zasadą kolejności zgłoszeń.
Bundesnetzagentur odmówiła wszczęcia postępowania postanowieniem z 26 maja 2025 r. W uzasadnieniu wskazała na zgodność z prawem działań operatora sieci. Skarga wniesiona na to rozstrzygnięcie do Oberlandesgericht Düsseldorf nie została uwzględniona.
Zdaniem sądu proporcjonalny podział jest zgodny z prawem
Zachowanie wymogów § 17 ust. 1 EnWG
5. senat ds. kartelowych uznał przejście na procedurę proporcjonalnego podziału za zgodne z prawem w świetle ograniczonej przepustowości przyłączeniowej. Zdaniem sądu taka forma podziału nie narusza w szczególności § 17 ust. 1 EnWG (Energiewirtschaftsgesetz, niemiecka ustawa o gospodarce energetycznej).
Procedura ta zapewnia niedyskryminacyjny przydział w warunkach ograniczonej przepustowości. Jest ponadto przejrzysta i proporcjonalna. Już istniejący i nasilający się w przyszłości niedobór przepustowości bezwzględnie wymagał zmiany dotychczasowego modelu przydziału.
Ryzyko związane z zasadą kolejności zgłoszeń
Oberlandesgericht Düsseldorf uznał, że w zmienionych warunkach zasada kolejności zgłoszeń nie odpowiada już aktualnym realiom. Jej dalsze stosowanie wiązałoby się w szczególności z następującym ryzykiem:
-
Przedsiębiorstwa mogłyby zabezpieczać przepustowość przyłączeniową już na bardzo wczesnych etapach realizacji projektów poprzez składanie strategicznych wniosków.
-
Wnioskowana przepustowość mogłaby pozostawać zarezerwowana przez dłuższy czas, mimo że nie byłaby faktycznie wykorzystywana.
-
Szczególnie duże projekty mogłyby wykorzystać całą dostępną przepustowość, a tym samym długoterminowo wykluczyć innych wnioskodawców ubiegających się o przyłączenie do sieci.
W ocenie senatu wybrana procedura proporcjonalnego podziału w odpowiedni sposób przeciwdziała tym zagrożeniom. Jednocześnie skarżąca, pomimo wniosku o przyłączenie dotyczącego szczególnie dużej przepustowości, nie jest z góry wykluczona z przydziału.
Zastosowanie z mocą wsteczną dopuszczalne ze względu na brak nabytej sytuacji prawnej
Oberlandesgericht Düsseldorf nie zakwestionował również zastosowania zmienionych warunków z mocą wsteczną. Rozstrzygające znaczenie miał fakt, że w chwili wprowadzenia procedury proporcjonalnego podziału skarżąca nie posiadała jeszcze nabytej sytuacji prawnej w odniesieniu do żądanej przepustowości przyłączeniowej.
W tych okolicznościach zdaniem sądu objęcie jej wniosku nową procedurą przydziału było dla niej akceptowalne. Wcześniejsze złożenie wniosku nie oznaczało zatem, że do jej żądania przyłączenia należało nadal stosować zasadę kolejności zgłoszeń.
Postanowienie nie jest jeszcze prawomocne
Orzeczenie nie jest jeszcze prawomocne. Senat dopuścił skargę prawną do Bundesgerichtshof (BGH, Federalny Trybunał Sprawiedliwości), wobec czego skarżąca może wnieść ten środek zaskarżenia.
MTR Legal doradza przedsiębiorstwom, inwestorom i zamożnym osobom prywatnym w ramach doradztwa prawnego w zakresie prawa konkurencji..