Menu

BGH o squeeze-oucie w prawie przejęć

Veröffentlicht am 18.11.2026

Postanowieniem z 10 lutego 2026 r. (Az. II ZB 10/24, sygnatura akt) Bundesgerichtshof (BGH, Federalny Trybunał Sprawiedliwości) zajął się istotnymi zagadnieniami dotyczącymi squeeze-outu w prawie przejęć na podstawie §§ 39a, 39b Wertpapiererwerbs- und Übernahmegesetz (WpÜG, niemiecka ustawa o nabywaniu papierów wartościowych i przejęciach). W centrum rozważań znalazły się przesłanki wyłączenia akcjonariuszy mniejszościowych, sposób obliczania wymaganego progu udziału wynoszącego 95 procent oraz kwestia, które transakcje nabycia akcji mogą być uwzględniane przy ustalaniu odpowiedniej rekompensaty.

W swoim orzeczeniu BGH precyzuje wymogi dotyczące legitymacji oferenta do złożenia wniosku i wyjaśnia, że przy obliczaniu właściwych progów można uwzględniać również transakcje nabycia akcji uzgodnione poza publiczną ofertą przejęcia. Orzeczenie zwiększa tym samym pewność prawa w przypadku przejęć przedsiębiorstw i zapewnia istotną jasność w zakresie prowadzenia postępowań dotyczących squeeze-outu na gruncie prawa przejęć.

Przejęcie giełdowej spółki akcyjnej

Podstawę postępowania stanowiło przejęcie giełdowej spółki akcyjnej. Kapitał zakładowy spółki będącej przedmiotem przejęcia wynosił około 39,57 mln euro i dzielił się na akcje zwykłe oraz akcje uprzywilejowane. Akcje zwykłe zapewniały prawo głosu, natomiast akcje uprzywilejowane nie wiązały się z prawem głosu.

Akcjonariuszka większościowa posiadała już około 89,88% akcji zwykłych z prawem głosu. Późniejsza wnioskodawczyni opublikowała 17 września 2021 r. swoją decyzję o złożeniu dobrowolnej publicznej oferty przejęcia akcji spółki będącej przedmiotem przejęcia. Przewidziano świadczenie wzajemne w wysokości 43 euro za każdą akcję zwykłą i 37 euro za każdą akcję uprzywilejowaną.

Jeszcze tego samego dnia wnioskodawczyni zawarła z jedyną wspólniczką akcjonariuszki większościowej umowę sprzedaży wszystkich udziałów w tej spółce. Poprzez to pośrednie nabycie wnioskodawczyni miała pod względem ekonomicznym przejąć również akcje zwykłe spółki będącej przedmiotem przejęcia, posiadane przez akcjonariuszkę większościową.

Warunki zawieszające

Wykonanie umowy sprzedaży akcji było uzależnione od spełnienia warunków zawieszających. Obejmowały one w szczególności:

  • uzyskanie wymaganych zgód organów ochrony konkurencji

  • opublikowanie decyzji o złożeniu dobrowolnej publicznej oferty przejęcia

Późniejsza oferta przejęcia została przyjęta przez pozostałych akcjonariuszy jedynie w ograniczonym zakresie. Do upływu pierwotnego terminu przyjmowania oferty 4 stycznia 2022 r. zaoferowano łącznie około 5,67 procent akcji zwykłych z prawem głosu. Uwzględniając pośrednie nabycie akcji akcjonariuszki większościowej, wnioskodawczyni mogła jednak osiągnąć wymagany próg udziału wynoszący 95 procent.

Realizacja oferty przejęcia

28 marca 2022 r. wnioskodawczyni wystąpiła do Landgericht Frankfurt am Main (Sądu Krajowego we Frankfurcie nad Menem) o przeniesienie na nią pozostających jeszcze w obrocie akcji zwykłych akcjonariuszy mniejszościowych za rekompensatą pieniężną w wysokości 43 euro za akcję. W tym momencie nie uzyskano jeszcze wszystkich zgód organów ochrony konkurencji, a umowa sprzedaży akcji nie została jeszcze wykonana.

Ostatnia wymagana zgoda organu ochrony konkurencji została wydana 12 kwietnia 2022 r. Następnie 25 kwietnia 2022 r. wykonano umowę sprzedaży akcji. Zrealizowano również ofertę przejęcia.

Landgericht Frankfurt am Main zarządził następnie przeniesienie pozostających jeszcze w obrocie akcji zwykłych w zamian za zapłatę rekompensaty w wysokości 43 euro za akcję.

Skarga kilku akcjonariuszy mniejszościowych na to rozstrzygnięcie nie została uwzględniona przez Oberlandesgericht Frankfurt am Main (Wyższy Sąd Krajowy we Frankfurcie nad Menem; Az. WpÜG 1/23, sygnatura akt). Akcjonariusze mniejszościowi wnieśli od tego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną do Bundesgerichtshof.

BGH oddala skargę kasacyjną akcjonariuszy mniejszościowych

Postanowieniem z 10 lutego 2026 r. Bundesgerichtshof oddalił skargę kasacyjną akcjonariuszy mniejszościowych. Jedynie rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów zostało częściowo zmienione.

Tym samym BGH potwierdził ostatecznie rozstrzygnięcie Oberlandesgericht Frankfurt am Main oraz zarządzone przeniesienie pozostałych akcji zwykłych za rekompensatą w wysokości 43 euro za akcję.

BGH sformułował w szczególności trzy istotne zasady:

Przedwczesne złożenie wniosku o squeeze-out

Oferent może złożyć wniosek o przeniesienie akcji już wtedy, gdy wymagany udział wynoszący co najmniej 95 procent zostanie osiągnięty dopiero po spełnieniu pozostających jeszcze warunków.

Dotyczy to nie tylko akcji nabywanych na podstawie publicznej oferty przejęcia. Można uwzględnić również nabycie akcji uzgodnione poza ofertą, jeżeli nabycie i oferta przejęcia zależą od tych samych dopuszczalnych warunków.

W takim przypadku istnieje wystarczające prawdopodobieństwo późniejszego nabycia wymaganego udziału.

Czasowa utrata praw a próg udziału

Czasowa utrata praw na podstawie § 20 ust. 7 zdanie 1 AktG (Aktiengesetz, niemiecka ustawa o spółkach akcyjnych) lub § 44 ust. 1 zdanie 1 WpHG (Wertpapierhandelsgesetz, niemiecka ustawa o obrocie papierami wartościowymi) nie wyklucza legitymacji oferenta do złożenia wniosku.

Przy obliczaniu wymaganego progu udziału decydujące znaczenie ma status właściciela akcji. Czasowa utrata prawa głosu nie wpływa na prawo własności danych akcji.

Uwzględnianie równoległych nabyć przy ustalaniu rekompensaty

Przy obliczaniu kworum na podstawie § 39a ust. 3 zdanie 3 WpÜG można zasadniczo uwzględniać również transakcje nabycia akcji, do których nie doszło bezpośrednio w wyniku przyjęcia publicznej oferty przejęcia.

Decydujące jest istnienie wystarczającego związku czasowego i rzeczowego między danym nabyciem a ofertą przejęcia. Musi przy tym znaleźć wyraz w szczególności akceptacja warunków nabycia stanowiących podstawę oferty, a tym samym odpowiedniość oferowanego świadczenia wzajemnego.

W konkretnym przypadku przy dokonywaniu obliczeń można było zatem uwzględnić również umowę sprzedaży akcji zawartą w dniu opublikowania zamiaru przejęcia.

BGH opiera orzeczenie na wykładni § 39a ust. 4 zdanie 2 WpÜG

Bundesgerichtshof oparł swoje orzeczenie na wykładni §§ 39a i 39b WpÜG. Uwzględnił przy tym zarówno brzmienie przepisów ustawowych, jak i ich cel oraz ochronę akcjonariuszy mniejszościowych.

Zgodnie z § 39a ust. 4 zdanie 2 WpÜG oferent może złożyć wniosek o przeniesienie akcji, jeżeli oferta przejęcia lub oferta obowiązkowa została przyjęta w takim zakresie, że po jej późniejszym wykonaniu będzie on właścicielem akcji odpowiadających wymaganemu progowi udziału.

BGH dokonał szerokiej wykładni tego przepisu. W jego ocenie nie jest konieczne, aby udział wynoszący co najmniej 95 procent został osiągnięty wyłącznie poprzez przyjęcie publicznej oferty przejęcia. Można uwzględniać również nabycia akcji dokonane poza ofertą.

Warunkiem jest jednak istnienie wystarczającego prawdopodobieństwa późniejszego nabycia wymaganego udziału. BGH uznał tę przesłankę za spełnioną w szczególności dlatego, że zarówno pośrednie nabycie akcji za pośrednictwem akcjonariuszki większościowej, jak i publiczna oferta przejęcia były uzależnione od tych samych zgód organów ochrony konkurencji.

BGH uzasadnił swoją wykładnię także celem przepisu. Ustawodawca chciał zapobiec uzależnieniu przeprowadzenia postępowania dotyczącego squeeze-outu od tego, czy zgody organów ochrony konkurencji lub inne warunki zostaną w pełni spełnione już w ciągu trzymiesięcznego terminu na złożenie wniosku.

Ograniczenie do transakcji nabycia dokonywanych w ramach oferty przejęcia nie uwzględniałoby tego celu w wystarczającym stopniu.

Zdaniem BGH również ochrona akcjonariuszy mniejszościowych nie wymaga węższej wykładni. § 39b ust. 3 zdanie 2 WpÜG zapewnia bowiem, że właściwe rozstrzygnięcie w sprawie wyłączenia może zostać wydane dopiero wtedy, gdy oferent uprawdopodobni posiadanie wymaganej liczby akcji.

Decydujące znaczenie statusu właściciela pomimo utraty praw

BGH musiał ponadto wyjaśnić, czy czasowa utrata praw na podstawie § 20 ust. 7 zdanie 1 AktG lub § 44 ust. 1 zdanie 1 WpHG powoduje, że danych akcji nie można uwzględniać przy obliczaniu progu udziału.

W tym zakresie senat oparł się na brzmieniu § 39a ust. 1 zdanie 1 WpÜG. Przepis ten uzależnia skutki prawne od tego, czy oferent jest właścicielem wymaganej liczby akcji. Decydujące znaczenie ma zatem status właściciela, a nie faktyczna możliwość wykonywania wszystkich praw związanych z akcjami.

Czasowa utrata praw nie zmienia stosunków własnościowych. Dane akcje mogą zatem co do zasady nadal być uwzględniane przy obliczaniu wymaganego progu udziału.

BGH wskazał ponadto, że squeeze-out w prawie przejęć stanowi samodzielny instrument, który pod względem przesłanek i procedury różni się od squeeze-outu na gruncie prawa spółek akcyjnych zgodnie z § 327a AktG.

Uwzględnianie nabycia akcji poza ofertą

Orzeczenie ma szczególne znaczenie dla wykładni § 39a ust. 3 zdanie 3 WpÜG. Zgodnie z tym przepisem domniemywa się odpowiedniość oferowanej rekompensaty, jeżeli oferent nabył na podstawie oferty przejęcia lub oferty obowiązkowej co najmniej 90 procent kapitału zakładowego objętego ofertą.

BGH wyjaśnił, że przy obliczaniu tego progu wynoszącego 90 procent nie należy uwzględniać wyłącznie akcji nabytych bezpośrednio w wyniku przyjęcia oferty publicznej. Można włączyć także tak zwane nabycia równoległe.

Uzasadnienie tego stanowiska wynika z celu ustawowego domniemania odpowiedniości. Ma ono stworzyć praktyczną i wiarygodną podstawę oceny rekompensaty. Wysoki stopień akceptacji oferowanego świadczenia wzajemnego przez akcjonariuszy służy przy tym jako tak zwany test rynkowy.

Wysoki wskaźnik przyjęcia oferty przemawia za tym, że uczestnicy rynku uznali oferowaną cenę za odpowiednią z ekonomicznego punktu widzenia.

Zdaniem BGH nie ma przy tym decydującego znaczenia, czy akcjonariusze zbyli swoje akcje bezpośrednio w ramach oferty publicznej, czy w drodze innej transakcji nabycia. Istotne jest natomiast to, czy warunki leżące u podstaw nabycia są porównywalne.

Konieczne, ale zarazem wystarczające, jest zatem istnienie odpowiedniego związku czasowego i rzeczowego między danym nabyciem akcji a ofertą przejęcia.

Zastosowanie do konkretnego przypadku

Zdaniem BGH przesłanki te zostały spełnione. Umowę sprzedaży udziałów w akcjonariuszce większościowej zawarto 17 września 2021 r., a więc tego samego dnia, w którym wnioskodawczyni opublikowała decyzję o złożeniu publicznej oferty przejęcia.

Nabycie miało ponadto decydujący wpływ na cenę określoną w późniejszej ofercie przejęcia. Ceny uzgodnione w ramach nabycia pakietu stanowiły podstawę zaoferowanych kwot 43 euro za akcję zwykłą i 37 euro za akcję uprzywilejowaną.

Ponadto nabycie pakietu i publiczna oferta przejęcia podlegały tym samym warunkom z zakresu prawa ochrony konkurencji. W rezultacie między obiema transakcjami nabycia istniał ścisły związek rzeczowy.

Nie zmieniały tego również tak zwane Non-Tender Agreement i Security Blockage Agreement. Zdaniem BGH te umowy zobowiązaniowe nie prowadziły do przypisania akcji wnioskodawczyni jeszcze przed wykonaniem umowy sprzedaży udziałów ani do zmniejszenia zakresu publicznej oferty przejęcia.

BGH uznał zatem, że akcje nabyte w ramach nabycia pakietu mogły zostać uwzględnione przy obliczaniu kworum wynoszącego 90 procent. Tym samym zastosowanie znalazło domniemanie odpowiedniości z § 39a ust. 3 zdanie 3 WpÜG. W konsekwencji rekompensatę w wysokości 43 euro za akcję zwykłą należało uznać za odpowiednią.

Ostateczna kontrola samodzielnej wyceny rekompensaty dokonanej przez Oberlandesgericht nie była zatem konieczna.

Znaczenie praktyczne

Postanowienie Bundesgerichtshof z 10 lutego 2026 r. ma istotne znaczenie dla kształtowania i prowadzenia postępowań dotyczących squeeze-outu w prawie przejęć.

BGH wyjaśnia w szczególności, że wymagany próg udziału wynoszący 95 procent nie musi zostać osiągnięty wyłącznie w drodze przyjęcia publicznej oferty przejęcia. Można uwzględniać również nabycia pośrednie oraz umowy sprzedaży akcji zawarte poza ofertą.

Dla oferentów oznacza to większą elastyczność w zakresie strukturyzowania przejęć przedsiębiorstw. Na warunkach sprecyzowanych przez BGH mogą oni wszcząć postępowanie dotyczące squeeze-outu, mimo że poszczególne transakcje nabycia nadal podlegają warunkom zawieszającym.

Orzeczenie zawiera także ważne wskazówki dotyczące ustalania odpowiedniej rekompensaty. Ustawowe domniemanie odpowiedniości może mieć zastosowanie również wtedy, gdy znaczna część akcji nie została nabyta bezpośrednio w wyniku przyjęcia publicznej oferty przejęcia.

Wymaga to jednak istnienia wystarczającego związku czasowego i rzeczowego między danym nabyciem a ofertą przejęcia. Sama bliskość czasowa nie jest wystarczająca.

Dla akcjonariuszy mniejszościowych orzeczenie oznacza, że ustawowe przesłanki squeeze-outu w prawie przejęć mogą zostać spełnione również w przypadku złożonych i wieloetapowych struktur nabycia. Jednocześnie nadal obowiązuje ochrona wynikająca z ustawowych wymogów dotyczących progu udziału i odpowiedniej rekompensaty.

Podsumowanie

Postanowieniem z 10 lutego 2026 r. Bundesgerichtshof precyzuje przesłanki squeeze-outu w prawie przejęć zgodnie z §§ 39a, 39b WpÜG.

Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że oferent może złożyć wniosek o przeniesienie akcji jeszcze przed ostatecznym wykonaniem wszystkich transakcji nabycia, jeżeli osiągnięcie wymaganego progu udziału jest wystarczająco prawdopodobne. Ponadto przy obliczaniu kworum wynoszącego 90 procent na podstawie § 39a ust. 3 zdanie 3 WpÜG można uwzględniać również transakcje nabycia akcji dokonane poza publiczną ofertą przejęcia.

Warunkiem jest istnienie wystarczającego związku czasowego i rzeczowego z ofertą przejęcia, który wyraża akceptację warunków leżących u podstaw nabycia.

Orzeczenie zapewnia tym samym istotną jasność w zakresie praktycznej realizacji postępowań dotyczących squeeze-outu w prawie przejęć i zwiększa pewność prawa w przypadku złożonych przejęć przedsiębiorstw.

Osoby zajmujące się zagadnieniami prawnymi związanymi z działaniami restrukturyzacyjnymi, wyceną przedsiębiorstw lub sądową kontrolą rekompensat pieniężnych mogą rozważyć uzyskanie pogłębionej analizy w ramach profesjonalnego doradztwa. Więcej informacji można znaleźć w MTR Legal pod adresem: Doradztwo prawne w zakresie prawa spółek akcyjnych.

Źródła

Weitere Beiträge

EuGH zum Fristbeginn bei Verweisungen nach Art. 22 FKVO – Foto: ELEVATE / Pexels

Aktualności

EuGH o rozpoczęciu biegu terminu na odesłanie na podstawie art. 22 FKVO

18 listopada 2026

EuGH: Keine Zusatzlizenz für technische Kopien beim Upload – Foto: Andre Moura / Pexels

Aktualności

TSUE: Brak dodatkowej licencji na kopie techniczne przy przesyłaniu

12 listopada 2026

EuGH verneint EZB-Haftung im Fall Banca Carige – Foto: Pixabay / Pexels

Aktualności

TSUE wyklucza odpowiedzialność EBC w sprawie Banca Carige

12 listopada 2026

Zarezerwuj oddzwonienie

Dostępni teraz11:52

Oddzwonimy w wybranym terminie. Natychmiastowe potwierdzenie. Termin można wybrać na naszej stronie kontaktowej.

Wybierz termin

Wolą Państwo porozmawiać bezpośrednio? +49 221 9999220