Landgericht Bochum (sąd krajowy w Bochum) w wyroku z 3 marca 2026 r. (Az. 16 O 75/25, sygn. akt) rozpatrywał kwestię, czy obowiązki informacyjne wynikające z europejskiego rozporządzenia w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR) mają zastosowanie również do produktów biobójczych oferowanych w sprzedaży na odległość. Głównym przedmiotem postępowania był obowiązek podawania przez sprzedawców w ofercie internetowej, oprócz nazwy producenta, także jego adresu pocztowego i adresu e-mail.
W tym orzeczeniu wydanym w pierwszej instancji, co do którego nie są dostępne informacje o jego prawomocności, sąd potwierdził zastosowanie GPSR oraz istnienie roszczenia o zaniechanie naruszeń na gruncie prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji. Jednocześnie wypowiedział się na temat obowiązków informacyjnych dotyczących suplementów diety oraz wymogów skutecznego zrzeczenia się roszczeń z zakresu prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji.
Suplementy diety i repelenty
Pozwany, będący farmaceutą, prowadził za pośrednictwem strony internetowej sprzedaż różnych produktów, w tym suplementów diety i repelentów. Stowarzyszenie wpisane do rejestru jako uprawniona organizacja gospodarcza zakwestionowało sposób prezentowania produktów w sklepie internetowym.
Zdaniem stowarzyszenia przy reklamowanych produktach brakowało informacji o producencie wymaganych na podstawie art. 19 rozporządzenia (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (General Product Safety Regulation – GPSR). Wprawdzie podano nazwy poszczególnych producentów, jednak nie zamieszczono ich adresów pocztowych ani adresów e-mail.
Niepełne dane producenta
Z tego względu stowarzyszenie skierowało do farmaceuty 21 maja 2025 r. wezwanie do zaniechania naruszeń, żądając między innymi złożenia oświadczenia o zaniechaniu pod rygorem zapłaty kary umownej. Pozwany złożył następnie częściowe oświadczenie o zaniechaniu i zwrócił koszty wezwania. Oświadczenie nie obejmowało jednak wszystkich zakwestionowanych działań.
Następnie stowarzyszenie wniosło pozew, żądając zakazania pozwanemu reklamowania w sprzedaży na odległość dwóch repelentów bez podania pełnych danych producenta. Konkretne produkty zostały poniżej zanonimizowane jako „Repelent A” i „Repelent B”.
Pozwany bronił się w szczególności argumentem, że do produktów biobójczych zastosowanie ma bardziej szczegółowe europejskie rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych (rozporządzenie (UE) nr 528/2012). Zawiera ono odrębny system ochrony i obowiązków informacyjnych, wskutek czego GPSR nie znajduje równoległego zastosowania.
Ponadto pozwany wniósł powództwo wzajemne. Domagał się ustalenia, że w odniesieniu do również reklamowanego suplementu diety („Produkt C”) nie jest zobowiązany do udostępnienia danych producenta zgodnie z art. 19 GPSR.
Po tym, jak Landgericht początkowo oddalił powództwo wyrokiem zaocznym z 6 stycznia 2026 r., powód wniósł sprzeciw. W rezultacie sprawa została rozpoznana ponownie.
Landgericht Bochum uwzględnia powództwo
Landgericht Bochum uwzględnił powództwo i uchylił wcześniejszy wyrok zaoczny; według aktualnie dostępnych informacji prawomocność orzeczenia nie została potwierdzona, wobec czego nadal może zostać od niego wniesiona apelacja. Pozwanemu nakazano, pod rygorem grzywny porządkowej w wysokości do 250 000 euro, a zastępczo aresztu porządkowego, zaniechanie reklamowania w obrocie gospodarczym obu repelentów w sprzedaży na odległość bez podania wymaganych zgodnie z GPSR informacji o adresie pocztowym i adresie e-mail danego producenta, jeżeli następuje to w konkretnie zakwestionowany sposób.
Ponadto sąd stwierdził, że żądanie pozwu wzajemnego dotyczące suplementu diety stało się bezprzedmiotowe; nie potwierdzono, czy wyrok Landgericht stał się już prawomocny, wobec czego nadal może być możliwe wniesienie od niego środków zaskarżenia.
Orzeczenie zawiera zatem dwie istotne tezy: po pierwsze, obowiązki informacyjne wynikające z art. 19 GPSR należy stosować także do produktów biobójczych będących przedmiotem sporu. Po drugie, suplementy diety jako środki spożywcze nie są objęte zakresem stosowania GPSR.
Stosowanie GPSR do produktów biobójczych
Sąd oparł roszczenie o zaniechanie na §§ 5a, 5b i 8 UWG (Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb, niemiecka ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) w związku z art. 19 GPSR.
GPSR stosuje się od 13 grudnia 2024 r. Zgodnie z art. 19 GPSR podmioty gospodarcze muszą w przypadku ofert sprzedaży na odległość zamieszczać określone informacje bezpośrednio i w sposób dobrze widoczny w prezentacji produktu. Należą do nich w szczególności nazwa lub znak towarowy producenta, a także jego adres pocztowy i adres e-mail. W stosownych przypadkach wymagane są również odpowiednie dane odpowiedzialnego podmiotu gospodarczego lub importera. Ponadto należy udostępnić informacje umożliwiające identyfikację produktu oraz właściwe dla danego produktu ostrzeżenia i informacje dotyczące bezpieczeństwa.
W praktyce można na tej podstawie wyróżnić cztery elementy, które musi zawierać każda oferta sprzedaży na odległość:
-
po pierwsze, nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy producenta wraz z adresem pocztowym i adresem e-mail,
-
po drugie – w przypadku producentów mających siedzibę poza Unią – odpowiednie dane kontaktowe osoby odpowiedzialnej lub odpowiedzialnego podmiotu gospodarczego w UE,
-
po trzecie, dane umożliwiające identyfikację produktu, w tym jego zdjęcie, typ oraz ewentualny numer partii lub numer seryjny, oraz
-
po czwarte, właściwe dla produktu ostrzeżenia i informacje dotyczące bezpieczeństwa.
Ponieważ pozwany jako sprzedawca jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu GPSR, a bezsporne było, że brakowało adresów pocztowych i adresów e-mail producentów, w ocenie izby doszło do naruszenia art. 19 GPSR.
Czy rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych wyłącza stosowanie GPSR?
Decydujące znaczenie miała przy tym kwestia, czy rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych jako regulacja bardziej szczegółowa wyłącza stosowanie GPSR.
Pozwany argumentował, że rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych zawiera kompleksowy system ochrony służący zapewnieniu zdrowia ludzi i zwierząt oraz ochronie środowiska. Realizuje ono zatem te same cele co GPSR. Zgodnie z art. 2 ust. 1 GPSR jego stosowanie jest więc wyłączone.
Landgericht nie podzielił tej argumentacji.
W szczególności powołał się na art. 2 ust. 1 zdanie trzecie GPSR. Zgodnie z tym przepisem określone postanowienia GPSR są wyraźnie wyłączone w odniesieniu do produktów podlegających szczególnym wymogom unijnych przepisów harmonizacyjnych. Art. 19 GPSR nie należy jednak do przepisów objętych tym wyłączeniem.
Izba wywnioskowała z tego, że obowiązki informacyjne wynikające z art. 19 GPSR mają zastosowanie również do produktów podlegających szczególnej regulacji prawa Unii. Nie można zatem przyjąć całkowitego wyłączenia GPSR przez rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych.
Sąd uznaje rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych za niewystarczające
Również pod względem merytorycznym sąd nie dopatrzył się wystarczającej regulacji w rozporządzeniu w sprawie produktów biobójczych. Wprawdzie zawiera ono obowiązki informacyjne, w szczególności dotyczące udzielania pozwoleń na produkty biobójcze i ich oznakowania, jednak nie zobowiązuje sprzedawców do podawania w ofertach sprzedaży na odległość adresu pocztowego i adresu e-mail producenta bezpośrednio w prezentacji produktu.
Właśnie ten obowiązek informacyjny został odrębnie uregulowany w art. 19 GPSR. Rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych nie zawiera w tym zakresie równoważnego wymogu.
Znaczenie naruszenia na gruncie prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji
Sąd zakwalifikował brakujące dane również jako istotne z punktu widzenia prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji zatajenie informacji.
Obowiązki informacyjne wynikające z art. 19 GPSR stanowią istotne informacje w rozumieniu § 5b ust. 4 UWG. Konsumenci muszą mieć możliwość bezpośredniego skontaktowania się z producentem w razie pytań lub problemów.
Ponieważ w konkretnej ofercie brakowało tych danych, w ocenie sądu doszło do istotnego zatajenia ważnych informacji. Naruszenie uzasadniało tym samym roszczenie o zaniechanie na podstawie § 8 UWG.
Nie zmieniał tego również fakt, że pozwany uzupełnił brakujące dane po otrzymaniu wezwania do zaniechania naruszeń. W ocenie Landgericht popełnione już naruszenie prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji uzasadniało ryzyko jego ponownego wystąpienia; ocena ta pochodzi z orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, którego prawomocność według aktualnego stanu nie została potwierdzona. Złożone częściowe oświadczenie o zaniechaniu nie było wystarczające do wyeliminowania tego ryzyka.
Szczególny status suplementów diety
Kolejna istotna teza dotyczy reklamowania suplementów diety.
Landgericht wyjaśnił, że GPSR nie ma zastosowania do środków spożywczych. Suplementy diety są środkami spożywczymi zgodnie z § 1 ust. 1 Nahrungsergänzungsmittelverordnung (niemieckie rozporządzenie w sprawie suplementów diety). Są zatem objęte wyłączeniem określonym w art. 2 ust. 2 lit. b GPSR.
Pierwotne roszczenie stowarzyszenia o zaniechanie dotyczące Produktu C było więc od początku bezzasadne.
Stowarzyszenie wyraźnie zrzekło się jednak tego roszczenia dopiero w toku postępowania sądowego. Zdaniem sądu wcześniejsza korespondencja pozasądowa nie była wystarczająca, aby jednoznacznie wskazywać na ostateczną rezygnację z roszczenia.
Do chwili wyraźnego zrzeczenia się roszczenia nadal istniał zatem interes prawny pozwanego w uzyskaniu ustalenia negatywnego. W konsekwencji sąd stwierdził bezprzedmiotowość powództwa wzajemnego.
Znaczenie praktyczne
Wyrok pokazuje, że GPSR może ustanawiać samodzielne obowiązki informacyjne obok istniejących regulacji właściwych dla poszczególnych produktów. W szczególności sprzedawcy produktów biobójczych powinni zatem sprawdzić swoje oferty internetowe i upewnić się, że wymagane na podstawie art. 19 GPSR informacje o producencie są przedstawione w sposób kompletny i dobrze widoczny.
Samo podanie nazwy producenta nie jest wystarczające. Co do zasady wymagane są również jego adres pocztowy i adres e-mail. Nie wystarcza także, że odpowiednie informacje są wprawdzie dostępne w innym miejscu, ale nie zostały zamieszczone w ofercie sprzedaży na odległość w wymagany sposób.
Jednocześnie orzeczenie pokazuje, że zakres stosowania GPSR należy starannie ustalać na podstawie danej kategorii produktu. Podczas gdy produkty biobójcze w omawianej sprawie podlegają obowiązkom informacyjnym wynikającym z art. 19 GPSR, środki spożywcze, a tym samym również suplementy diety, są wyraźnie wyłączone z zakresu jego stosowania.
Przedsiębiorstwa, inwestorzy i uczestnicy rynku, którzy mają pytania dotyczące zgodności oświadczeń odnoszących się do produktów z prawem zwalczania nieuczciwej konkurencji lub wykładni wymogów prawa Unii, mogą uzyskać kompleksowe doradztwo w MTR Legal. Więcej informacji: doradztwo prawne w zakresie prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji.
