Het Landgericht Bochum (regionale rechtbank Bochum) heeft zich in zijn vonnis van 3 maart 2026 (Az. 16 O 75/25; zaaknummer 16 O 75/25) gebogen over de vraag of de informatieverplichtingen van de Europese verordening inzake algemene productveiligheid (GPSR) ook gelden voor biociden die op afstand worden aangeboden. Centraal stond daarbij de verplichting van handelaren om in het onlineaanbod naast de naam van de fabrikant ook diens postadres en e-mailadres te vermelden.
De rechtbank bevestigde in deze beslissing in eerste aanleg, waarvan hier niet bekend is of zij onherroepelijk is geworden, de toepasselijkheid van de GPSR en wees een mededingingsrechtelijke vordering tot staking toe. Tegelijkertijd sprak zij zich uit over de informatieverplichtingen voor voedingssupplementen en over de vereisten voor een geldige afstand van mededingingsrechtelijke aanspraken.
Voedingssupplementen en repellents
De verweerder, een apotheker, verkocht via een website verschillende producten, waaronder voedingssupplementen en repellents. Een als gekwalificeerde ondernemersvereniging geregistreerde vereniging maakte bezwaar tegen de productpresentaties in de webshop.
Volgens haar ontbrak bij de aangeprezen producten de krachtens art. 19 van Verordening (EU) 2023/988 inzake algemene productveiligheid (General Product Safety Regulation – GPSR) vereiste informatie over de fabrikant. De namen van de desbetreffende fabrikanten waren weliswaar vermeld, maar hun postadressen en e-mailadressen niet.
Geen volledige fabrikantgegevens
De vereniging sommeerde de apotheker daarom bij brief van 21 mei 2025 en verlangde onder meer dat hij een met een boetebeding versterkte onthoudingsverklaring zou afleggen. De verweerder legde vervolgens een gedeeltelijke onthoudingsverklaring af en vergoedde de kosten van de sommatie. De verklaring omvatte echter niet alle gewraakte gedragingen.
Vervolgens stelde de vereniging een vordering in en eiste zij dat het de verweerder zou worden verboden om twee repellents op afstand aan te prijzen zonder volledige fabrikantgegevens. De concrete producten worden hierna geanonimiseerd aangeduid als ‘Repellent A’ en ‘Repellent B’.
De verweerder voerde met name als verweer aan dat voor biociden de meer specifieke Europese Biocidenverordening (Verordening (EU) nr. 528/2012) geldt. Deze bevat een zelfstandig beschermings- en informatiekader, waardoor de GPSR daarnaast niet van toepassing zou zijn.
Daarnaast stelde de verweerder een reconventionele vordering in. Hij verzocht om een verklaring voor recht dat hij ten aanzien van een eveneens aangeprezen voedingssupplement (‘Product C’) niet verplicht was de fabrikantgegevens overeenkomstig art. 19 GPSR te verstrekken.
Nadat het Landgericht de vordering aanvankelijk bij Versäumnisurteil (verstekvonnis) van 6 januari 2026 had afgewezen, stelde de eiser Einspruch (verzet) in. Vervolgens werd opnieuw over het geschil beslist.
Landgericht Bochum wijst de vordering toe
Het Landgericht Bochum wees de vordering toe en vernietigde het eerdere verstekvonnis; voor zover thans bekend, staat niet vast dat de beslissing onherroepelijk is, zodat daartegen nog hoger beroep kan worden ingesteld. De verweerder werd op straffe van een Ordnungsgeld (dwangboete) van maximaal 250.000 euro, subsidiair Ordnungshaft (vervangende hechtenis), veroordeeld om zich ervan te onthouden in het handelsverkeer de beide repellents op afstand aan te prijzen zonder de volgens de GPSR vereiste gegevens over het postadres en e-mailadres van de desbetreffende fabrikant te verstrekken, voor zover dit gebeurt op de concreet gewraakte wijze.
Daarnaast stelde de rechtbank vast dat de reconventionele vordering met betrekking tot het voedingssupplement zonder voorwerp was geraakt; of het vonnis van het Landgericht inmiddels onherroepelijk is, staat niet vast, zodat tegen de beslissing mogelijk nog rechtsmiddelen openstaan.
De beslissing bevat daarmee twee wezenlijke conclusies: ten eerste moeten de informatieverplichtingen van art. 19 GPSR ook bij de betrokken biociden in acht worden genomen. Ten tweede vallen voedingssupplementen als levensmiddelen niet binnen het toepassingsgebied van de GPSR.
Toepasselijkheid van de GPSR op biociden
De rechtbank baseerde de vordering tot staking op §§ 5a, 5b en 8 UWG (Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb, Duitse wet tegen oneerlijke mededinging), gelezen in samenhang met art. 19 GPSR.
De GPSR is sinds 13 december 2024 van toepassing. Volgens art. 19 GPSR moeten marktdeelnemers bij aanbiedingen op afstand bepaalde informatie rechtstreeks en duidelijk zichtbaar in de productpresentatie verstrekken. Daartoe behoren met name de naam of het handelsmerk van de fabrikant, alsmede diens postadres en e-mailadres. In voorkomend geval zijn ook de overeenkomstige gegevens van de verantwoordelijke marktdeelnemer of importeur vereist. Daarnaast moeten informatie ter identificatie van het product en productspecifieke waarschuwingen en veiligheidsinformatie worden verstrekt.
Voor de praktijk kunnen hieruit vier elementen worden afgeleid die elk aanbod op afstand moet bevatten:
-
ten eerste de naam, geregistreerde handelsnaam of het handelsmerk van de fabrikant, samen met diens postadres en e-mailadres,
-
ten tweede – bij fabrikanten die buiten de Unie zijn gevestigd – de overeenkomstige contactgegevens van de verantwoordelijke persoon of verantwoordelijke marktdeelnemer in de EU,
-
ten derde de gegevens ter identificatie van het product, met inbegrip van een afbeelding, het type en eventuele partij- of serienummers, en
-
ten vierde de productspecifieke waarschuwingen en veiligheidsinformatie.
Aangezien de verweerder als handelaar een marktdeelnemer in de zin van de GPSR is en tussen partijen niet in geschil was dat de adressen en e-mailadressen van de fabrikanten ontbraken, was volgens de kamer sprake van een inbreuk op art. 19 GPSR.
Sluit de Biocidenverordening toepassing van de GPSR uit?
Doorslaggevend was daarbij de vraag of de Biocidenverordening als specifiekere regeling de toepassing van de GPSR uitsluit.
De verweerder had aangevoerd dat de Biocidenverordening een omvattend beschermingskader bevat ter waarborging van de gezondheid van mens en dier en ter bescherming van het milieu. Daarmee streeft zij volgens hem dezelfde doelstellingen na als de GPSR. Op grond van art. 2 lid 1 GPSR zou de toepassing daarvan daarom uitgesloten zijn.
Het Landgericht volgde deze redenering niet.
Het baseerde zich met name op art. 2 lid 1, derde volzin, GPSR. Volgens deze bepaling zijn bepaalde voorschriften van de GPSR uitdrukkelijk uitgezonderd voor producten die onderworpen zijn aan specifieke vereisten van harmonisatiewetgeving van de Unie. Art. 19 GPSR behoort echter juist niet tot de voorschriften waarop deze uitzondering van toepassing is.
De kamer leidde daaruit af dat de informatieverplichtingen van art. 19 GPSR ook gelden voor producten die onder een bijzondere Unierechtelijke regeling vallen. Van een volledige verdringing van de GPSR door de Biocidenverordening kan daarom geen sprake zijn.
Rechtbank acht Biocidenverordening ontoereikend
Ook inhoudelijk zag de rechtbank in de Biocidenverordening geen toereikende regeling. Deze bevat weliswaar informatieverplichtingen, met name met betrekking tot de toelating en etikettering van biociden, maar verplicht handelaren niet om bij aanbiedingen op afstand het postadres en e-mailadres van de fabrikant rechtstreeks in de productpresentatie te vermelden.
Juist deze informatieverplichting wordt zelfstandig geregeld door art. 19 GPSR. De Biocidenverordening bevat in dit opzicht geen gelijkwaardig voorschrift.
Mededingingsrechtelijke relevantie van de inbreuk
De rechtbank kwalificeerde het ontbreken van de gegevens bovendien als het mededingingsrechtelijk relevante achterhouden van informatie.
De informatieverplichtingen van art. 19 GPSR vormen essentiële informatie in de zin van § 5b lid 4 UWG. Consumenten moeten bij vragen of problemen rechtstreeks contact kunnen opnemen met de fabrikant.
Omdat de gegevens in het concrete aanbod ontbraken, was volgens de rechtbank sprake van het relevante achterhouden van essentiële informatie. De inbreuk vormde daarmee de grondslag voor een vordering tot staking op grond van § 8 UWG.
Ook het feit dat de verweerder de ontbrekende gegevens na de sommatie had toegevoegd, bracht daarin geen verandering. Volgens het Landgericht had de reeds gepleegde mededingingsrechtelijke inbreuk een gevaar voor herhaling doen ontstaan; deze beoordeling is afkomstig uit de beslissing in eerste aanleg, waarvan voor zover thans bekend niet vaststaat dat zij onherroepelijk is. De afgelegde gedeeltelijke onthoudingsverklaring volstond niet om dit gevaar weg te nemen.
Bijzondere positie van voedingssupplementen
Een andere belangrijke conclusie betreft het aanprijzen van voedingssupplementen.
Het Landgericht verduidelijkte dat de GPSR niet van toepassing is op levensmiddelen. Voedingssupplementen zijn krachtens § 1 lid 1 Nahrungsergänzungsmittelverordnung (Duitse verordening inzake voedingssupplementen) levensmiddelen. Zij vallen daarom onder de uitzondering van art. 2 lid 2, onder b, GPSR.
De oorspronkelijke vordering tot staking van de vereniging met betrekking tot Product C was derhalve vanaf het begin ongegrond.
De vereniging had echter pas in de loop van de gerechtelijke procedure uitdrukkelijk afstand gedaan van deze aanspraak. De eerdere buitengerechtelijke correspondentie volstond volgens de rechtbank niet om ondubbelzinnig te kunnen vaststellen dat de aanspraak definitief was prijsgegeven.
Totdat uitdrukkelijk afstand was gedaan, behield de verweerder daarom belang bij zijn negatieve declaratoire vordering. De rechtbank stelde bijgevolg vast dat de reconventionele vordering zonder voorwerp was geraakt.
Betekenis voor de praktijk
Het vonnis maakt duidelijk dat de GPSR naast bestaande productspecifieke regelingen zelfstandige informatieverplichtingen in het leven kan roepen. Met name handelaren in biociden moeten daarom hun onlineaanbiedingen controleren en waarborgen dat de krachtens art. 19 GPSR vereiste fabrikantgegevens volledig en duidelijk zichtbaar worden weergegeven.
Alleen de naam van de fabrikant vermelden is niet voldoende. In beginsel zijn ook diens postadres en e-mailadres vereist. Evenmin volstaat het wanneer de desbetreffende informatie weliswaar elders beschikbaar is, maar niet op de voorgeschreven wijze in het aanbod op afstand wordt weergegeven.
Tegelijkertijd laat de beslissing zien dat de afbakening van het toepassingsgebied van de GPSR zorgvuldig aan de hand van de desbetreffende productcategorie moet plaatsvinden. Terwijl de biociden in deze zaak onder de informatieverplichtingen van art. 19 GPSR vallen, zijn levensmiddelen en daarmee ook voedingssupplementen uitdrukkelijk van het toepassingsgebied uitgesloten.
Ondernemingen, investeerders en marktdeelnemers die vragen hebben over de mededingingsrechtelijke toelaatbaarheid van productgerelateerde uitingen of over de uitleg van Unierechtelijke voorschriften, kunnen bij MTR Legal terecht voor uitgebreid advies. Meer informatie vindt u onder juridisch advies over het mededingingsrecht.
