De Europese Commissie heeft de geplande overname van Commerzbank door UniCredit in het kader van de concentratiecontrole onvoorwaardelijk goedgekeurd. Na haar onderzoek bestaan er geen bezwaren dat de concentratie de daadwerkelijke mededinging op de Duitse markten voor bankdiensten aanzienlijk zou kunnen belemmeren. Daarmee is voldaan aan de op de EU-concentratiecontrole betrekking hebbende voorwaarde van het overnamebod en is het Europese mededingingsrechtelijke onderzoek afgerond.
Onderzoek op grond van de EU-concentratieverordening
De voorgenomen concentratie wordt bij de Europese Commissie behandeld onder zaaknummer M.12405. UniCredit meldde de transactie op 9 oktober 2026 aan. De bekendmaking van de aanmelding vond plaats in het Publicatieblad van de Europese Unie van 20 oktober 2026 onder C/2026/5439.
De Commissie onderzocht de voorgenomen transactie in fase I op grond van Verordening (EG) nr. 139/2004. Het onderzoek had met name betrekking op de gevolgen voor bankdiensten in Duitsland. Daarbij werd onder meer rekening gehouden met:
-
De Commissie onderzocht diensten voor particuliere en zakelijke klanten.
-
Het onderzoek omvatte de kredietverlening aan ondernemingen en in het bijzonder aan het Duitse midden- en kleinbedrijf.
-
Daarnaast betrok de autoriteit handelsfinanciering bij haar mededingingsrechtelijke beoordeling.
UniCredit is in Duitsland vooral actief via haar dochteronderneming HypoVereinsbank. Volgens de beoordeling van de Commissie blijven de gezamenlijke marktaandelen van de betrokken banken op de Duitse bankmarkten over het geheel genomen gematigd. Bovendien kunnen klanten terecht bij alternatieve aanbieders.
Overlap op het gebied van handelsfinanciering
Beide banken hebben een sterkere marktpositie op het gebied van handelsfinanciering. Dit segment omvat diensten in verband met documentaire kredieten, waaronder accreditieven en garanties. Ook in dit opzicht zag de Commissie echter geen grond om de overname te verbieden of daaraan voorwaarden te verbinden.
EU-commissaris voor Mededinging Teresa Ribera verklaarde in de mededeling van de Commissie dat Europa sterkere en concurrerende banken nodig heeft. De goedkeuring in het kader van de concentratiecontrole heeft uitsluitend betrekking op de mededingingsrechtelijke gevolgen van de aangemelde concentratie.
Uitbreiding van het belang in Commerzbank
UniCredit werkt al ongeveer twee jaar toe naar een overname van Commerzbank. Het Italiaanse financiële concern heeft zijn belang uitgebreid door stapsgewijze verwerving van aandelen en een vrijwillig openbaar overnamebod aan de aandeelhouders.
Na de afwikkeling van het ruilbod zal UniCredit volgens de in november gepubliceerde documenten van beide banken ongeveer de helft van de stemrechten in Commerzbank houden. Daarmee zou het concern de zeggenschap over de in Frankfurt gevestigde bank kunnen verkrijgen.
Verdere goedkeuringen van toezichthouders
Het bankentoezicht van de Europese Centrale Bank had de voorgenomen overname al in oktober goedgekeurd. Ook de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, heeft volgens UniCredit haar goedkeuring verleend.
Het Bundeskartellamt (Duitse federale mededingingsautoriteit) verwacht geen aanzienlijke belemmering van de daadwerkelijke mededinging. Ingrijpen in het kader van de Duitse concentratiecontrole vereist dat daarvoor concrete aanwijzingen bestaan. In dit verband is met name § 40 van het Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen (Duitse wet tegen mededingingsbeperkingen) bepalend.
Wijzigingen in de raad van commissarissen en het bestuur mogelijk
Na de verwerving van de zeggenschap is de bestuursvoorzitter van het Italiaanse financiële concern volgens de beschikbare berichtgeving van plan om in het eerste kwartaal van 2027 een buitengewone algemene vergadering bijeen te roepen. Met behulp van de door UniCredit gehouden stemrechten moeten nieuwe leden in de raad van commissarissen van Commerzbank worden benoemd.
Vervolgens zouden er ook wijzigingen kunnen plaatsvinden in het bestuur rond de bestuursvoorzitter van de doelvennootschap. De benoeming en het ontslag van bestuursleden worden met name geregeld door § 84 lid 1 Aktiengesetz (Duitse wet op de naamloze vennootschappen).
De bestuursvoorzitter ziet in een fusie van UniCredit en Commerzbank een besparingspotentieel van miljarden. Op termijn wordt een juridische fusie van Commerzbank met HypoVereinsbank verwacht.
Verzet tegen de overnameplannen
Het management van Commerzbank en de Gesamtbetriebsrat (centrale ondernemingsraad naar Duits recht) hadden zich in het verleden duidelijk tegen de overname uitgesproken. Het conflict werd enige tijd in het openbaar en op bijzonder scherpe toon gevoerd.
Het management van Commerzbank verweet UniCredit onder meer het reeds verworven belang misleidend te hebben voorgesteld – dit betreft een beschuldiging die tot dusver niet is bevestigd. Daarnaast droeg de ondernemingsraad zijn voorzitter op om wegens een verdenking van marktmanipulatie tegen onbekenden aangifte te doen. De verdenking had betrekking op § 120 lid 15 nr. 2 in samenhang met § 119 lid 1 nr. 1 Wertpapierhandelsgesetz (Duitse wet op de effectenhandel); de aangifte is uitdrukkelijk gericht tegen onbekenden, er is geen opsporingsonderzoek tegen de genoemde betrokkenen bekend en de verdenking is tot dusver niet bevestigd. Een aangifte houdt noch een onderzoeksresultaat, noch een onherroepelijke vaststelling van strafbaar gedrag in; voor iedereen op wie de beschuldiging mogelijk betrekking heeft, geldt het vermoeden van onschuld.
Belangen van de federale overheid als aandeelhouder
De Duitse federale overheid houdt iets meer dan 13 procent van de aandelen in Commerzbank en heeft zich inmiddels neergelegd bij de mogelijkheid van een overname. Volgens het publiekelijk bekendgemaakte standpunt van de federale overheid moeten gedwongen ontslagen om bedrijfseconomische redenen zo veel mogelijk worden voorkomen.
Daarnaast moet Commerzbank als beursgenoteerde Aktiengesellschaft (naamloze vennootschap naar Duits recht) met statutaire zetel in Frankfurt am Main blijven voortbestaan en haar omvangrijke activiteiten met middelgrote ondernemingen voortzetten. De mededingingsrechtelijke goedkeuring van de Europese Commissie beslist niet over deze ondernemingspolitieke kwesties.
Mededingingsrechtelijke begeleiding van transacties
Overnames van ondernemingen en verwervingen van deelnemingen kunnen zowel aan de Europese als aan de Duitse concentratiecontrole onderworpen zijn. De toepasselijke vereisten hangen af van de structuur van de transactie, de betrokken markten en de respectieve marktposities. MTR Legal Rechtsanwälte ondersteunt ondernemingen en investeerders bij vraagstukken rond concentraties en toetsingsprocedures van autoriteiten in het kader van juridisch advies op het gebied van het mededingingsrecht.