“
Auteursrecht in de digitale wereld: bescherming voor video’s, afbeeldingen en creatieve inhoud
\r\nHet auteursrecht vormt de basis voor de bescherming van intellectueel eigendom zoals films, mobiele telefoonvideo’s, afbeeldingen, muziek en andere creatieve werken. Het waarborgt voor de makers het exclusieve recht om te bepalen over het gebruik, de exploitatie en de publicatie van hun werken. Juist in het tijdperk van smartphones en sociale media, waarin content snel wordt gemaakt, gedeeld en verspreid, is het auteursrecht van centraal belang. Het beschermt niet alleen de economische belangen van de rechthebbenden, maar ook de persoonlijke relatie van de maker met zijn werk.\r\n
Centrale rechten en beschermingsmechanismen in het auteursrecht
\r\nTot de belangrijkste rechten die het auteursrecht verleent, behoren het recht op verveelvoudiging, verspreiding en openbare weergave van werken. Daarnaast regelt het auteursrecht de overdracht en verlening van gebruiksrechten, zodat makers kunnen beslissen wie hun video’s, afbeeldingen of films mag gebruiken – hetzij privé, redactioneel of commercieel. De zogeheten persoonlijkheidsrechten van de maker beschermen bovendien tegen verminking of ongewenste wijziging van het werk en waarborgen voor de maker de erkenning van zijn auteurschap.\r\n
Auteursrecht in de praktijk: social media, smartphone en rechtszekere omgang
\r\nIn het dagelijks leven en met name bij de productie van mobiele telefoonvideo’s en films met de smartphone is het belangrijk de basisregels van het auteursrecht te kennen. Wie eigen content maakt, doet er goed aan zich vroegtijdig te informeren over de mogelijkheden van exploitatie en de overdracht van gebruiksrechten. Evenzeer geldt dat typische fouten moeten worden vermeden, zoals het ongeoorloofd gebruiken van werken van derden of het negeren van persoonlijkheidsrechten van de maker. Juist op sociale media, waar video’s en afbeeldingen vaak met enkele klikken worden gedeeld, is het risico op auteursrechtinbreuken groot.\r\n\r\nOm auteursrechtinbreuken te voorkomen, is het aan te bevelen eigen werken duidelijk te markeren, bijvoorbeeld met een copyrightvermelding, en bij het gebruik van content van derden steeds de vereiste licenties of toestemmingen te verkrijgen. Ook affiliate links en andere methoden kunnen helpen de rechten van makers te waarborgen en de exploitatie transparant vorm te geven.\r\n\r\nWie als maker of exploitant van werken actief is, moet zich regelmatig informeren over actuele informatie, regels en tips over het auteursrecht. Zo kunnen niet alleen juridische valkuilen worden vermeden, maar kunnen ook de eigen rechten en het intellectuele eigendom effectief worden beschermd.\r\n
Opnamen auteursrechtelijk beschermd – LG Frankfurt – 2-06 O 299/24
\r\nVideo-opnamen met de mobiele telefoon worden bij talrijke gebeurtenissen gemaakt. Het Landgericht Frankfurt heeft bij vonnis van 16 mei 2025 (Az. 2-06 O 299/24) beslist dat ook video-opnamen met de mobiele telefoon c.q. smartphone onder het auteursrecht vallen en dienovereenkomstig auteursrechtelijk beschermd zijn.\r\n\r\nHet auteursrecht is een klassiek gebied van de bescherming van industriële eigendom. Overeenkomstig § 2 van de Auteurswet (UrhG) kunnen muziek, films, foto’s, geschriften, werken van de beeldende kunst en verdere werken auteursrechtelijk beschermd zijn. Minder duidelijk geregeld is echter de bescherming door het auteursrecht bij video-opnamen met de mobiele telefoon. Het LG Frankfurt stelde nu vast dat mobiele opnamen weliswaar geen film zijn, maar toch als zogeheten ‘Laufbild’ onder het auteursrecht vallen en auteursrechtelijk beschermd zijn. De exclusieve gebruiksrechten op de opnamen kunnen worden overgedragen, aldus het economisch advocatenkantoor MTR Legal Rechtsanwälte, dat ook adviseert op het gebied van auteursrecht en andere thema’s van de bescherming van industriële eigendom.\r\n
Particulier filmt overstroming met smartphone
\r\nIn de onderliggende zaak bij het LG Frankfurt had een particulier met haar smartphone een overstroming in een gemeente in Baden-Württemberg gefilmd. Daarbij nam zij onder meer op hoe een geluidsscherm onder de druk van de watermassa’s is ingestort. Nog op de dag van de opname droeg de maker van deze video de exclusieve gebruiksrechten op de opnamen over aan een persbureau.\r\n\r\nDe volgende dag bood een ander mediabedrijf stilstaande beelden uit deze video via een nieuwsbrief en zijn website aan tegen betaling van een honorarium. Het persbureau zag daarin een schending van zijn gebruiksrecht en spande een procedure aan tot staking en schadevergoeding.\r\n
Exclusief gebruiksrecht overgedragen
\r\nDe vordering had bij het Landgericht Frankfurt succes. Na het horen van getuigen kwam de rechtbank tot de overtuiging dat de persoon die de overstroming had gefilmd, de gebruiksrechten op de video exclusief aan het persbureau had overgedragen. Het eisende persbureau had daarom aanspraak op het staken van de verspreiding van de stilstaande beeldopnamen uit de video en had bovendien aanspraak op schadevergoeding.\r\n\r\nDe mobiele telefoonvideo documenteerde de gebeurtenis in real time, zonder bewerking, zonder enscenerende vormgeving of regiewerk. Daarmee voldeed zij weliswaar niet aan de eisen van een klassiek filmwerk, omdat zij niet de vereiste scheppingshoogte vertoonde, aldus de rechtbank. Toch valt de video als zogeheten ‘Laufbild’ – dat wil zeggen een beeld- en geluidsreeks zonder filmkarakter – onder het auteursrecht. Overeenkomstig § 95 Auteurswet genoten ook dergelijke ‘Laufbilder’ auteursrechtelijke bescherming.\r\n
Ook ‘Laufbilder’ genieten auteursrechtelijke bescherming
\r\nNet als bij klassieke werken kunnen bij zulke bewegende beelden gebruiksrechten aan derden worden overgedragen. In het onderhavige geval zijn de exclusieve gebruiksrechten aan het persbureau overgedragen, zodat alleen dit bureau de opnamen ook mocht exploiteren. Doordat het gedaagde mediabedrijf de stilstaande beelden zonder toestemming van het persbureau heeft gebruikt, heeft het volgens de rechtbank (LG) Frankfurt inbreuk gemaakt op diens rechten.\r\n\r\nDe rechtbank (LG) Frankfurt wees er bovendien op dat een eerdere publicatie van de opnamen op sociale netwerken niet noodzakelijkerwijs uitsluit dat later nog een rechtsgeldige exclusieve rechtenoverdracht plaatsvindt. Ook na het delen van content op social media kan de maker aan een derde nog steeds het exclusieve gebruiksrecht op de content verlenen, aldus de rechtbank. Een dergelijke openbaarmaking leidt dus niet per se tot het verlies van exclusieve rechten.\r\n
Auteursrecht en gebruiksrecht verduidelijken
\r\nHet vonnis van de rechtbank (LG) Frankfurt laat zien dat ook spontane mobieltelefoonvideo’s auteursrechtelijk beschermd kunnen zijn. Degene die de gebeurtenis opneemt, is in de regel de maker en kan beslissen over de exploitatie. Daarmee ontstaan voor hem onder meer rechten op verveelvoudiging, verspreiding, openbaarmaking, enzovoort.\r\n\r\nWie zo’n video bijvoorbeeld redactioneel of commercieel wil gebruiken, heeft de toestemming van de rechthebbende of een passende licentie nodig. Wordt geen toestemming verkregen, dan zijn onder meer vorderingen tot staking en schadevergoeding mogelijk. Ook voor het gebruik van losse beelden is volgens het vonnis toestemming vereist.\r\n\r\nJuist in het digitale tijdperk met social media en snelle verspreidingskanalen is de beslissing van de rechtbank (LG) Frankfurt van grote relevantie. Auteursrecht en gebruiksrechten moeten worden opgehelderd wanneer materiaal zoals een mobieltelefoonvideo gebruikt moet worden.\r\n\r\nMTR Legal Rechtsanwälte adviseert op het gebied van het auteursrecht en andere onderwerpen van de industriële eigendomsbescherming.\r\n\r\nNeem gerust contact met ons op.”
