Het gebruik van muziekstukken als geluidsachtergrond in eigen Instagram-berichten is voor veel bedrijven en organisaties inmiddels een gangbaar middel om hun bereik te vergroten en het merk te communiceren. De laatste tijd nemen echter de meldingen toe dat rechthebbenden via belangenverenigingen voor naburige rechten waarschuwingen laten sturen aan bedrijfsprofielen vanwege vermeend ongeoorloofd gebruik van muziekwerken in een zakelijke context.
Achtergrond: Auteursrechtelijke vereisten en licenties
Gebruiksvoorwaarden voor de zakelijke omgeving
Op Instagram is een groot aantal muziekstukken beschikbaar via de functie ‘Muziek-sticker’. Het is echter belangrijk op te merken dat de onderliggende licentieovereenkomsten doorgaans alleen een niet-commercieel, persoonlijk gebruik van de muziekstukken toestaan. Voor commercieel gebruik – bijvoorbeeld op profielen van bedrijven of zelfstandigen die hun diensten promoten – is doorgaans een aparte licentie nodig. Zonder deze rechten kan het toevoegen van muziek aan eigen reclameberichten worden beschouwd als een inbreuk op de rechten van de makers en naburige rechthebbenden.
Juridische stappen van rechthebbenden
Recentelijk maken organisaties voor rechtenvervolging in toenemende mate aanspraken jegens bedrijven die vermoedelijk beschermde muziek in hun socialmediaprofielen hebben geïntegreerd. De waarschuwingsbrieven bevatten meestal eisen tot het afleggen van een strafbeweerd ondertekende onthoudingsverklaring, schadevergoeding en vergoeding van de gemaakte kosten voor rechtsvervolging. Het bewijs wordt vastgelegd middels opgeslagen of gearchiveerde berichten.
Bijzonderheden voor bedrijven en dienstverleners
Geen bescherming door standaardlicentie
De aanname dat het selectiemechanisme in de Instagram-app een algemene toestemming biedt voor zakelijk gebruik, is volgens de huidige inzichten meestal onjuist. De standaardlicentie dekt geen gebruik voor reclame- en marketingdoeleinden op commercieel beheerde accounts. Dit leidt tot verhoogde juridische onzekerheid voor bedrijven die muzikale inhoud zonder aparte rechten gebruiken.
Gevolgen van waarschuwingen en lopende procedures
Ontvangers van dergelijke waarschuwingen worden vaak met aanzienlijke claims geconfronteerd. In sommige gevallen verweren de betrokken gebruikers zich juridisch tegen de aanspraken. Volgens openbaar toegankelijke informatie (zie bijvoorbeeld juraforum.de, stand ten tijde van publicatie van het artikel, bron) zijn enkele procedures nog niet afgesloten; voor de betrokken partijen geldt het vermoeden van onschuld. Totdat er juridisch bindende uitspraken zijn, blijft er onzekerheid over de reikwijdte van de bestaande platformlicenties.
Preventieve overwegingen voor bedrijven in de digitale omgeving
Tegen de achtergrond van de huidige juridische situatie en het steeds strengere handhaven van rechten op platforms zoals Instagram, wordt het zorgvuldig controleren van gebruiksrechten op geïntegreerde mediacontent steeds belangrijker. Van bedrijven en organisaties wordt verwacht dat zij zich continu op de hoogte houden van relevante juridische ontwikkelingen en hiervoor de juiste en juridisch veilige structuren voor hun socialmedia-activiteiten opzetten.
Wie met vergelijkbare kwesties of waarschuwingen wordt geconfronteerd, of onzekerheid heeft over het omgaan met auteursrechtelijk beschermde inhoud, dient bij complexe vragen ter bescherming van de eigen belangen te overwegen gekwalificeerde juridische bijstand in te schakelen. Uitgebreide informatie en ondersteuning op het gebied van bescherming van muziek- en mediacontent bieden wij via deze link naar de juridische adviesdienst voor IE-recht bij MTR Legal Rechtsanwälte.
