Przyspieszone procedury dla elastycznych mocy w systemie elektroenergetycznym
Bundesregierung zamierza uprościć i skrócić procedury planistyczne i zezwoleniowe dotyczące kluczowych przedsięwzięć w zakresie infrastruktury energetycznej. W tym celu przedstawił „Entwurf eines Gesetzes zur Beschleunigung von Planungs- und Genehmigungsverfahren für mehr Flexibilität im Stromsystem und zur Gewährleistung der Versorgungssicherheit” (projekt ustawy o przyspieszeniu procedur planistycznych i zezwoleniowych w celu zwiększenia elastyczności systemu elektroenergetycznego oraz zapewnienia bezpieczeństwa dostaw).
W komunikatach Bundestagu i uczestniczących w pracach organizacji projekt regulacji określany jest jako Flexibilitätsbeschleunigungsgesetz (FlexBG, ustawa o przyspieszeniu rozwoju elastyczności). W art. 1 projektu w odniesieniu do ustawy podstawowej zastosowano skróconą nazwę Stromsystemflexibilitätsgesetz (ustawa o elastyczności systemu elektroenergetycznego).
Powiązanie z planowanym rynkiem mocy
Planowane środki przyspieszające mają przynieść korzyści w szczególności operatorom i inwestorom elektrowni oraz magazynów energii, którzy uzyskają rozstrzygnięcie o przyznaniu wsparcia na podstawie planowanej Strom-Versorgungssicherheits-und-Kapazitätengesetz (ustawy o bezpieczeństwie dostaw energii elektrycznej i mocach wytwórczych).
Ponadto projekt obejmuje elektrownie wodne wykorzystywane jako magazyny energii. Dotyczy to w szczególności elektrowni szczytowo-pompowych.
Uzasadnienie rosnącym zapotrzebowaniem na elastyczność
Zgodnie z uzasadnieniem Bundesregierung rozwój odnawialnych źródeł energii zwiększa zapotrzebowanie na moc dyspozycyjną i elastyczność systemu elektroenergetycznego. Zlecony przez Bundesministerium für Wirtschaft und Energie raport z monitorowania transformacji energetycznej z 15 września 2025 r. zaleca w związku z tym rozbudowę sterowalnych mocy elektrowni oraz zapewnienie dodatkowej elastyczności poprzez budowę kolejnych magazynów energii elektrycznej.
Dotychczasowe procedury planistyczne i zezwoleniowe są złożone i czasochłonne, zwłaszcza w przypadku elektrowni szczytowo-pompowych oraz infrastruktury morskiej energetyki wiatrowej. Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w projekcie ustawy prowadziło to do znacznych opóźnień oraz rezygnacji z realizacji projektów.
Procedury elektroniczne i wiążące terminy
Projekt Bundesregierung przewiduje elektroniczną obsługę postępowań w sprawie wydawania zezwoleń. Ponadto mają zostać wprowadzone terminy dla elektrowni i magazynów energii oraz instalacji wykorzystujących gaz, wodór, biometan i biogaz.
Planowane terminy proceduralne obejmują w szczególności:
-
W przypadku pozwoleń wodnoprawnych przewidziano siedmiomiesięczny termin rozpatrzenia sprawy. Termin ten będzie mógł zostać jednorazowo przedłużony o trzy miesiące.
-
W przypadku decyzji o zatwierdzeniu planu dotyczących elektrowni szczytowo-pompowych ma co do zasady obowiązywać termin 24 miesięcy. Możliwe będzie jego przedłużenie o dwanaście miesięcy.
Wymagane zezwolenia mają być skupione w gestii jednego organu. Ten tzw. punkt kompleksowej obsługi ma zapobiegać prowadzeniu równoległych lub dublujących się postępowań.
Odrębna procedura zatwierdzania planu dla elektrowni szczytowo-pompowych
Kluczowym elementem projektu jest wprowadzenie odrębnej procedury zatwierdzania planu dla elektrowni szczytowo-pompowych na podstawie Energiewirtschaftsgesetz (EnWG, niemieckiej ustawy o gospodarce energetycznej). Dodatkowo przewidziano domniemania prawne dotyczące aktualności danych środowiskowych.
W projekcie oszacowano, że odciążenie gospodarki pod względem kosztów przestrzegania przepisów, wynikające z przyspieszonej procedury zatwierdzania planu dla elektrowni szczytowo-pompowych, wyniesie 585 635 euro.
Wcześniejsze rozpoczęcie prac pod dodatkowymi warunkami
W przypadku elektrowni szczytowo-pompowych zezwolenie na wcześniejsze rozpoczęcie prac ma dodatkowo wymagać, aby na podstawie wstępnej oceny można było oczekiwać wydania decyzji korzystnej dla inwestora. Należy przy tym uwzględnić stanowisko właściwego organu gospodarki wodnej.
Bundesrat podczas 1068. posiedzenia 25 września 2026 r. przedstawił stanowisko w sprawie projektu ustawy zgodnie z Art. 76 Abs. 2 GG (Grundgesetz, niemieckiej Ustawy Zasadniczej). Zakwestionował fakt, że zgodnie z brzmieniem przepisu ułatwione dopuszczenie wcześniejszego rozpoczęcia prac nie jest ograniczone do elektrowni szczytowo-pompowych. Regulacja obejmowałaby zatem co do zasady wszystkie procedury zatwierdzania planów i wydawania zezwoleń planistycznych zgodnie z § 43 Abs. 1 und 2 EnWG.
Nadrzędny interes publiczny do 2031 roku
Elektrownie oraz określone roboty budowlane na terenach portowych dotyczące morskich linii przyłączeniowych mają być do 2031 r. uznawane za przedsięwzięcia leżące w nadrzędnym interesie publicznym. Taka kwalifikacja ma umożliwić ich przyspieszone rozpatrywanie przez organy administracji i sądy.
Istniejące lub już planowane lokalizacje elektrowni będzie można ponadto wykorzystywać do dalszej rozbudowy nowych elektrowni i magazynów energii bez konieczności ponownego przeprowadzania procedury sporządzania miejscowego planu zabudowy.
Platformy przekształtnikowe i przyłącza offshore
Projekt Bundesregierung ma jednocześnie na celu wzmocnienie krajowej rozbudowy platform przekształtnikowych. Roboty budowlane na terenach portowych, w tym niezbędna rozbudowa akwenów, mają leżeć w nadrzędnym interesie publicznym, jeżeli służą produkcji lub transportowi platform przekształtnikowych, zbiorczych lub transformatorowych przeznaczonych dla morskich linii przyłączeniowych.
Zgodnie z uzasadnieniem ustawy ma to zapobiec sytuacji, w której długotrwałe procedury zezwoleniowe dotyczące robót budowlanych na terenach portowych utrudniałyby rozwój morskiej energetyki wiatrowej.
Skrócona droga instancyjna w postępowaniach sądowych
Projekt przewiduje ponadto skrócenie drogi instancyjnej. W objętych nim sporach Oberverwaltungsgerichte (wyższe sądy administracyjne) mają być właściwe już w pierwszej instancji. Regulacja ta ma obejmować również magazyny energii, które uzyskają rozstrzygnięcie o przyznaniu wsparcia na podstawie Strom-Versorgungssicherheits-und-Kapazitätengesetz.
Ponadto zastosowanie mają mieć przewidziane w ustawie podstawowej ułatwienia dotyczące środków zaskarżenia. Ostateczna decyzja ustawodawcy w sprawie tych przepisów nie została jeszcze podjęta.
Stan prac legislacyjnych
8 października 2026 r. Bundestag bez debaty skierował projekt ustawy do właściwych komisji. Komisją wiodącą jest Ausschuss für Wirtschaft und Energie. Ausschuss für Umwelt, Klimaschutz, Naturschutz und nukleare Sicherheit uczestniczy w pracach w charakterze opiniodawczym.
Zgodnie z porządkiem obrad Ausschuss für Wirtschaft und Energie wysłuchanie publiczne dotyczące projektu ustawy zaplanowano na 56. posiedzenie komisji, które odbędzie się 4 listopada 2026 r. o godz. 8:30. Zgodnie z tym porządkiem obrad osobisty udział wymaga uzyskania akredytacji online do 2 listopada 2026 r.
Bundesverband Energiespeicher Systeme zasadniczo z zadowoleniem przyjmuje planowane przyspieszenie procedur. Jednocześnie organizacja domaga się wprowadzenia konkretnych uzupełnień na rzecz magazynów energii. Postępowanie parlamentarne nie zostało jeszcze zakończone.
MTR Legal Rechtsanwälte doradza przedsiębiorstwom, inwestorom i zamożnym osobom prywatnym w kwestiach z zakresu prawa gospodarczego.
