Juridische aanspraken van de lessor
Machines of voertuigen worden door bedrijven vaak geleased. Moet het bedrijf faillissement aanvragen, dan rijst voor de lessor de vraag welke juridische aanspraken hij heeft en hoe het faillissement het leasecontract beïnvloedt.
Voor schuldeisers en ook voor lessoren vormt het faillissement van een klant of zakenpartner altijd een financieel risico. Bij het faillissement van de lessee is de lessor echter niet zonder bescherming en kan hij aanspraak maken op teruggave- of ook schadevergoedingsvorderingen. Het is belangrijk om het contract gedetailleerd op te stellen om voor een duidelijke rechtspositie te zorgen, aldus de commerciële advocaten van MTR Legal Rechtsanwalt, die onder meer adviseren op het gebied van leasingrecht.
Bij het afsluiten van een leasecontract blijft de lessor meestal eigenaar van het leaseobject. Tegen betaling van een leasetermijn stelt hij een economisch goed, bijvoorbeeld een auto of machine, ter beschikking aan de lessee voor gebruik. Vanuit de positie als eigenaar kan de lessor bij een faillissement van de lessee verschillende rechten doen gelden.
Insolventiefunctionaris heeft het woord
Een faillissement betekent niet automatisch het einde van het leasecontract. Na de opening van een insolventieprocedure over de lessee neemt eerst een insolventiefunctionaris de leiding. Deze bepaalt of het leasecontract wordt voortgezet of beëindigd. Volgens § 103 Insolvenzordnung (InsO) heeft hij daarbij een keuzerecht.
Wil de insolventiefunctionaris het leasecontract voortzetten, dan moeten de leasetermijnen vanaf de opening van de procedure regelmatig betaald blijven worden. Deze betalingen gelden dan als zogenaamde boedelschulden en dienen met voorrang te worden voldaan. Indien de leaseovereenkomst niet wordt voortgezet, stopt de insolventiefunctionaris de betalingen. De lessor kan in dat geval teruggave van het leaseobject eisen.
Rechten van de lessor bij niet-nakoming van het contract
Besluit de insolventiefunctionaris om het insolventieaanvraag niet voort te zetten, dan heeft de lessor verschillende rechten:
Teruggavevordering volgens § 47 InsO: Aangezien de lessor civielrechtelijk eigenaar blijft van het leaseobject, heeft hij een zogenaamd afscheidingsrecht. Dat betekent: hij kan van de insolventiefunctionaris de teruggave van het leaseobject eisen. Dit geldt echter alleen als het leasecontract geen bijzonder recht voor de lessee op verwerving aan het einde van het leasecontract (bijvoorbeeld bij volledige afschrijving met koopoptie) bevat. Zo’n recht kan als economisch eigendom worden beschouwd.Schadevergoedingsvordering: Wordt het contract niet voortgezet, dan kan de lessor in de regel schadevergoeding eisen, bijvoorbeeld voor de gederfde winst of voor leasetermijnen die door de voortijdige beëindiging van het contract wegvallen. Deze vordering is echter slechts een faillissementsvordering en wordt, net als de overige vorderingen van de schuldeisers, alleen naar rato uit de boedel voldaan.
Bijzonderheden bij verschillende leasevormen
Afhankelijk van of het leasecontract een koopoptie voor de lessee bevat, kunnen er verschillen zijn in de juridische beoordeling: bij operationele leasing, dus een kortlopend leasecontract zonder aankoopintentie, blijft de lessor duidelijk eigenaar van het leaseobject en draagt hij het volledige risico. Afscheiding uit de boedel is dan doorgaans zonder problemen mogelijk. Het afscheidingsrecht dient direct na opening van de insolventieprocedure te worden ingeroepen.
Bij financiële leasing met koopverplichting of koopoptie aan het einde van de looptijd kan het echter gebeuren dat de insolventierechtbank of de insolventiefunctionaris betoogt dat het leaseobject economisch eigendom is van de lessee. In dat geval kan de teruggavevordering van de lessor ter discussie komen te staan.
Lessoren dienen er daarom bij het aangaan van het contract op te letten dat het eigendomsvoorbehoud ondubbelzinnig is geregeld en dat er geen overdracht van economisch eigendom op de lessee plaatsvindt.
Zorgvuldige contractopstelling
Bij faillissement van de lessee staat de lessor dus niet zonder rechten. In veel gevallen kan hij als eigenaar teruggave van het leaseobject eisen. Doorslaggevend is hoe de insolventiefunctionaris de contractuele relatie beoordeelt en of het object civielrechtelijk of economisch aan de lessee toebehoort.
Om juridische geschillen te voorkomen, is een zorgvuldige contractopstelling essentieel. Hiermee kan het risico van de lessor in geval van faillissement tot een minimum worden beperkt. Toch blijft de insolventieprocedure een situatie met financiële risico’s voor alle betrokken partijen. Daarom is in dergelijke gevallen vroegtijdige zekerheidstelling en juridisch advies dringend aan te bevelen.
MTR Legal Rechtsanwalt adviseert bij faillissementen en bij andere onderwerpen van het leasingrecht.
Neem gerust contact met ons op!
