# Urlop i wygaśnięcie roszczenia

Source: https://www.mtrlegal.com/pl/urlop-i-wygasniecie-roszczenia/ · Language: pl · Updated: 2025-05-27

---

## Pracodawcy muszą spełniać obowiązki informacyjne i współpracować

Pod koniec roku pracownicy często zastanawiają się, co stanie się z ich pozostałymi dniami urlopu, jeśli nie wykorzystają ich w tym roku kalendarzowym. Dobrą wiadomością dla pracowników jest to, że niewykorzystany urlop nie przepada automatycznie. Jest to zgodne z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Federalnego Sądu Pracy (BAG) dopiero wtedy, gdy pracodawca doprowadził do tego, że pracownik wykorzystał swój urlop i umożliwił mu jego rozpoczęcie. Jeśli jednak pracownik mimo to nie skorzysta z urlopu, jego prawo może wygasnąć.

Prawo pracownika do rocznego urlopu jest uregulowane w Federalnej Ustawie o Urlopach (BUrlG). Zgodnie z nią istnieje ustawowe minimum 24 dni urlopu w roku. To prawo jest jednak nieporozumieniem, ponieważ opiera się na sześciodniowym tygodniu pracy. Przy standardowym pięciodniowym tygodniu pracy minimalne prawo zmienia się na 20 dni urlopu w roku, jak wskazuje kancelaria MTR Legal Rechtsanwälte, która m.in. doradza w zakresie prawa pracy.

## Niewykorzystany urlop na koniec roku

Zdarza się, że pracownik nie zdążył wykorzystać swoich dni urlopu do końca roku. Powody mogą być np. takie, że pracodawca nie mógł zatwierdzić urlopu z przyczyn operacyjnych lub z powodu choroby pracownika. Wówczas urlop może zostać przeniesiony na kolejny rok i musi zostać wykorzystany do 31 marca.

Jednak również w przypadku, gdy nie było pilnych powodów, dla których pracownik nie mógł w pełni wykorzystać swojego urlopu, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie przepada on automatycznie. Jak orzekł TSUE w wyrokach z 6 listopada 2018 r. (Sygn. C-619/16 i C-684/16), prawo do urlopu nie przepada automatycznie, jeśli pracownik nie złożył wniosku o urlop. Prawo do urlopu wygasa tylko wtedy, gdy pracodawca wyraźnie poinformował pracownika o zalegających dniach urlopu i umożliwił mu jego wykorzystanie.

## Pracownik nie wykorzystuje urlopu

Z drugiej strony, prawo do urlopu może jednak wygasnąć, gdy pracownik pomimo odpowiedniego wytłumaczenia dobrowolnie i przy pełnej wiedzy o sytuacji nie wykorzystał urlopu, jak wskazuje TSUE. Ciężar dowodu spoczywa tu jednak na pracodawcy. Jeśli stosunek pracy został już rozwiązany, zgodnie z TSUE, opcja ubiegania się o finansowe wynagrodzenie za niewykorzystane dni urlopowe może również wygasnąć.

## BAG o wygaśnięciu prawa do urlopu

Federalny Sąd Pracy postanowił w wyroku z 19 lutego 2019 r. (Sygn. 9 AZR 541/15), że prawo pracownika do płatnego urlopu rocznego zwykle wygasa pod koniec roku, jeśli pracodawca wcześniej poinformował go o konkretnych roszczeniach urlopowych i terminach ich wygaśnięcia, a mimo to pracownik z własnej woli nie wziął urlopu.

BAG wskazał dalej, że obowiązkiem pracodawcy jest ustalenie terminu urlopu, uwzględniając przy tym życzenia pracownika. Nie zobowiązuje to jednak pracodawcy do udzielania urlopu z własnej inicjatywy. Jednak przeniesienie odpowiedzialności za realizację roszczeń urlopowych pracownika spoczywa na nim. Według orzecznictwa TSUE musi on dopilnować, aby pracownik mógł faktycznie skorzystać z płatnego rocznego urlopu. Jeżeli to konieczne, powinien również formalnie wezwać pracownika do skorzystania z urlopu, jak podkreśla BAG. Pracodawca powinien także jednoznacznie zaznaczyć, że urlop przepadnie na koniec okresu podstawowego lub okresu przeniesienia, jeśli pracownik go nie wykorzysta.

W związku z tym, wygaśnięcie prawa do urlopu może zwykle nastąpić tylko wtedy, gdy pracodawca aktywnie wezwał pracownika do skorzystania z urlopu, w przeciwnym razie prawo to wygasa z upływem roku urlopowego lub okresu przeniesienia, jak wyraźnie stwierdził BAG.

## TSUE: Prawo do urlopu nie przedawnia się

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej poszedł jeszcze dalej w wyrokach z 22 września 2022 r. (Sygn. C-120/21; C-518/20; C-727/20). Orzekł, że prawo do urlopu również nie ulega przedawnieniu, jeśli pracodawca nie doprowadził do tego, że pracownik skorzystał z urlopu. Wówczas prawa do urlopu starsze niż trzy lata także nie ulegają przedawnieniu.

Wyroki te wyraźnie pokazują, że pracodawcy powinni bezwzględnie przestrzegać obowiązków informacyjnych i współpracować.

MTR Legal Rechtsanwälte doradza w zakresie roszczeń urlopowych i innych zagadnień z zakresu [prawa pracy](https://www.mtrlegal.com/rechtsberatung/arbeitsrecht/).

Chętnie [skontaktuj się](https://www.mtrlegal.com/kontakt/) z nami!